Những vấn đề cơ bản của Luật Cạnh Tranh (Phần 3): Nguyên tắc và Đặc điểm

(VCA)

I. CÁC NGUYÊN TẮC CƠ BẢN CỦA LUẬT CẠNH TRANH:

Như  trên đã đề cập, các nguyên tắc của luật cạnh tranh có cở sở bắt nguồn từ các nguyên tắc tự do khế ước, tự do kinh doanh. Các nguyên tắc cơ bản của luật cạnh tranh bao gồm nguyên tắc tự do giá cả và tự do cạnh tranh.

1. Nguyên tắc tự do giá cả:

Giá cả là linh hồn của cạnh tranh, vì biểu hiện tập trung nhất của cạnh tranh chính là thông qua giá cả. Trong một nền kinh tế thị trường, về nguyên tắc, giá cả phải do thị trường quyết định. Việc hình thành giá phải là sự phản ánh kết quả của quá trình cạnh tranh giữa các chủ thể kinh doanh trên thị trường. Về nguyên tắc, nhà nước không được can thiệp vào quá trình hình thành giá. Không thể nói đến cạnh tranh trong môi trường mà giá cả hàng hoá, dịch vụ do nhà nước ấn định.

Nguyên tắc này có ngoại lệ là Nhà nước được phép can thiệp vào giá cả trong một số trường hợp nhất định như các lĩnh vực thuộc độc quyền nhà nước, trong điều kiện thiên tai hoặc tình trạng bất ổn của thị trường. Nói chung, các chính phủ đều tỏ ra thận trọng khi áp dụng các biện pháp này vì nó rất dễ vi phạm nguyên tắc tự do kinh doan, tự do định giá của các chủ thể kinh doanh.

2.Nguyên tắc tự do cạnh tranh:

Đây là hệ quả của nguyên tắc tự do kinh doanh. Tuyên bố về quyền con người của Pháp năm 1789 đã nêu rõ: “từ ngày 01 tháng tư tới đây, mọi người đều được tự do thực hiện mọi hành vi hoặc ngành nghề trong bất cứ lĩnh vực nào mà họ cảm thấy là tốt” (Điều 4).

Tuy nhiên, tự do cạnh tranh không được hiểu là được sử dụng mọi biện pháp hoặc thực hiện mọi hành vi để lôi kéo khách hàng. Tự do nào cũng có giới hạn và nhiệm vụ của luật cạnh tranh chính là xác định những giới hạn đó: doanh nghiệp được sử dụng tất cả các biện pháp mà luật cạnh tranh không cấm để thu hút khách hàng. Các giới hạn đó bao gồm:

Thứ nhất, lĩnh vực thuộc độc quyền Nhà nước. Dù áp dụng mô hình kinh tế thị trường tự do đến đâu thì quốc gia nào cũng nắm giữ trong tay những lĩnh vực độc quyền nhất định, đó thường là lĩnh vực kinh tế nhưng có liên quan đến an ninh quốc phòng, lĩnh vực thuộc về cơ sở hạ tầng mà tư nhân không có đủ khả năng để đầu tư (hệ thống đường quốc lộ, đường sắt…) hoặc lĩnh vực mang tính phúc lợi xã hội, dịch vụ công cộng đòi hỏi đầu tư nhiều nhưng thu lợi nhuận ít mà tư nhân không muốn đầu tư…Xét về mặt lô-gic, độc quyền nhà nước tự nó đã là yếu tố loại bỏ cạnh tranh. GATT 94, Hiệp định Rôme cũng như hầu hết các Hiệp định thương mại đều có các quy định về nghĩa vụ của các quốc gia thành viên phải áp dụng mọi biện pháp cần thiết để hạn chế đến mức tối đa độc quyền nhà nước[7].

Thứ hai, lĩnh vực được Nhà nước trợ cấp. Quốc gia nào cũng duy trì các biện pháp trợ cấp nhất định, về bản chất đó chính là những ‘‘cú huých’’ của nhà nước để vực dậy các doanh nghiệp trong một số ngành nghề đặc biệt (như bảo vệ di sản văn hoá), trong một địa bàn nhất định hoặc trong một tình huống nhất định (thiên tai, khu vực bất ổn định…). Tuy nhiên, trợ cấp luôn là ‘‘con dao hai lưỡi’’, nếu lạm dụng thì nó có thể bóp méo thương mại, làm sai lệch cạnh tranh. Chính vì vậy, các Hiệp định thương mại đều có quy định kiểm soát chống lại các biện pháp trợ cấp của Nhà nước. Các ngoại lệ được cho phép luôn phải đặt dưới sự giám sát hết sức chặt chẽ của các cơ quan có thẩm quyền.

 

II. ĐẶC ĐIỂM CỦA LUẬT CẠNH TRANH:

Nghiên cứu luật cạnh tranh cho phép rút ra một số nhận xét về đặc điểm của luật cạnh tranh như sau:

Thứ nhất, là tính mềm dẻo. Luật cạnh tranh là luật điều tiết thị trường nên nó phải được thiết kế hết sức mềm dẻo để thích ứng với sự biến động của thị trường. Có lẽ không có ngành luật nào mà ở đó chúng ta bắt gặp các cách diễn đạt như ‘‘nhất là’’, hoặc ‘‘đặc biệt là’’… như trong luật cạnh tranh[8]. Tính mềm dẻo này đòi hỏi các chủ thể có thẩm quyền áp dụng luật cạnh tranh phải hết sức linh hoạt, tránh cứng nhắc, dập khuôn.

Thứ hai, là luật hình thành nhiều từ án lệ. Ở các nước theo hệ thống Anh-Mỹ thì án lệ là nguồn chủ yếu. Còn các nước theo hệ thống luật châu Âu lục địa thì án lệ cũng đóng vai trò hết sức quan trọng. Bởi lẽ các văn bản pháp luật cạnh tranh thường rất chung chung, chủ yếu dừng lại ở những vấn đề có tính chất nguyên tắc. Vì vậy, các án lệ của Toà án quốc gia, các quyết định của cơ quan quản lý cạnh tranh … là những nguồn bổ sung (cho luật thành văn) hết sức quan trọng.

Thứ ba, là tính nửa pháp lý, nửa kinh tế. Hơn bất kỳ ngành luật nào, luật cạnh tranh có nhiệm vụ chính là điều tiết thị trường, điều tiết kinh tế. Do đó, phân tích kinh tế là thao tác không thể thiêu khi áp dụng các quy phạm của luật cạnh tranh vào các trường hợp cụ thể.

Thứ tư, là tính xuyên suốt. Luật cạnh tranh phá vỡ biên giới giữa luật công và luật tư, nó là sự sâu chuỗi của hầu hết các ngành luật: dân sự, thương mại, hành chính, hình sự… Chính sự ‘‘tràn bờ’’ này đã làm nên nét đặc trưng của luật cạnh tranh: luật cạnh tranh không có chế tài riêng mà nó sử dụng chế tài của các ngành luật khác, bao gồm từ chế tài dân sự (áp dụng đối với các hành vi cạnh tranh không lành mạnh, chủ yều là bồi thường thiệt hại, buộc chấm dứt hành vi vi phạm), chế tài hành chính (áp dụng đối với các hành vi thoả thuận hạn chế cạnh tranh, lạm dụng vị trí thống lĩnh, tập trung kinh tế, chủ yếu là phạt tiền), đến chế tài hình sự (áp dụng đối với các hành vi vi phạm luật cạnh tranh đã hội đủ yếu tố cấu thành tội phạm).

Thứ năm là tính xuyên quốc gia (tính toàn cầu). Các quy phạm của luật cạnh tranh đã đạt đến một trình độ toàn cầu hóa cao độ. Thậm chí UNCTAD[9] còn ban hành cả luật mẫu về cạnh tranh với những chế định khung, cơ bản nhất. Mỗi quốc gia tùy trình độ phát triển kinh tế xã hội của mình mà có cách vận dụng cụ thể cho phù hợp.

TS. Nguyễn Hữu Huyên

Bộ Tư pháp

* Trưởng Phòng, Vụ Hợp tác quốc tế, Bộ Tư pháp.

Theo Cục Quản lý Cạnh Tranh – VCA

[7] Ví dụ: tại Điều 31 Hiệp định Rôme đã quy định các biện pháp chống lại độc quyền Nhà nước trong thương maị như sau: “các quốc gia thành viên phải có nghĩa vụ loại bỏ một cách tích cực các lĩnh vực thuộc độc quyền nhà nước”.

 

[8]. Ví dụ: Điều L. 410 -3  Bộ luật Thương mại Pháp:

Các dạng thoả thuận minh bạch hoặc thoả thuận ngầm, mặc dù do một công ty có trụ sở đặt ngoài lãnh thổ Pháp thuộc một tập đoàn thực hiện qua khâu trung gian một cách trực tiếp hoặc gián tiếp, mà có nội dung hoặc có thể gây hậu quả ngăn cản, hạn chế hoặc làm sai lệch quy luật cạnh tranh trên thị trường, thì đều bị nghiêm cấm, nhất là trong các trường hợp các thoả thuận này có mục đích sau:

1) Hạn chế các doanh nghiệp khác thâm nhập vào thị trường hoặc thực hiện hành vi cạnh tranh một cách tự do ;

2) Ngăn cản việc xác định giá thông qua quy luật cạnh tranh bằng cách tạo ra sự tăng hoặc giảm giá một cách giả tạo ;

3) Hạn chế hoặc kiểm soát quá trình sản xuất, các thị trường, các hình thức đầu tư hoặc tiến bộ kỹ thuật ;

4) Phân chia thị trường hoặc các nguồn phân phối sản phẩm.

 

[9] Uỷ ban của Liên Hợp quốc về thương mại và phát triển.

1,896 Comments
    • türk porno 5 months ago
    • Kill Shot hack 5 months ago
    • My First Online Payday 4 months ago
  1. bursa orospu 9 months ago
    • Britney 5 months ago
  2. krogercoupons 9 months ago
  3. ppc management 8 months ago
  4. orospunun dogurdugu 8 months ago
  5. ankara escort 8 months ago
  6. flair roma 8 months ago
    • pirater facebook 5 months ago
    • Benny 4 months ago
  7. exteria 8 months ago
  8. Satta Matka 8 months ago
  9. www.krogerfeedback.com 8 months ago
  10. www.krogerfeedback.com 8 months ago
  11. seks izle 8 months ago
    • Estella 5 months ago
  12. movie2k 7 months ago
    • Stefan 5 months ago
  13. krogerfeedback.com 7 months ago
  14. reserver hotel de luxe 7 months ago
    • Justin 5 months ago
  15. krogerfeedback.com 7 months ago
    • Eleanor 5 months ago
    • Rosie 5 months ago
    • Frank 5 months ago
    • India 5 months ago
  16. CSGO Hacks 7 months ago
  17. cocuk sex escort 7 months ago
    • Allan 5 months ago
      • Willian 5 months ago
  18. orospu cocugyum 7 months ago
    • Nelson 5 months ago
    • Osvaldo 5 months ago
    • Sabine 5 months ago
  19. bangalore escorts 6 months ago
  20. wholesale t shirts 6 months ago
  21. bulk white t shirts 6 months ago
  22. www.xianer.com 6 months ago
    • Fredericka 5 months ago
      • Winnie 5 months ago
    • Shona 5 months ago
    • Toni 5 months ago
  23. planeta nibiru 6 months ago
    • Ernestine 5 months ago
  24. cheap prada bags 6 months ago
  25. Astrid 6 months ago
    • Nellie 5 months ago
  26. web hosting services 6 months ago
  27. clicking here 6 months ago
  28. Gary Huffman 6 months ago
  29. David Kravitz Snapchat 6 months ago
  30. David Kravitz 6 months ago
  31. Noble 6 months ago
  32. Chicago PD box set 2 6 months ago
  33. ringing in ears ms 6 months ago
    • Jermaine 5 months ago
      • Norine 5 months ago
    • Marc 5 months ago
      • Ila 5 months ago
    • Corey 5 months ago
  34. Alfonzo 6 months ago
    • Gail 5 months ago
    • Leandro Steigrad 5 months ago
    • Arnoldo 5 months ago
    • Gregorio Bowens 5 months ago
      • Archie 5 months ago
      • Alyce 5 months ago
  35. Desiree 6 months ago
  36. Son 6 months ago
  37. bookingflight.Net 6 months ago
  38. survival gear 6 months ago
  39. Garfield 6 months ago
  40. survival gear review 6 months ago
  41. Doyle 6 months ago
    • Rosaria 5 months ago
    • Celia 5 months ago
  42. http://www.houzz.com/ 6 months ago
    • Ferdinand 5 months ago
  43. http://url.org/ 6 months ago
  44. Carissa 6 months ago
  45. Juan 6 months ago
    • Sheryl 5 months ago
  46. survival gear list 6 months ago
    • Allie 5 months ago
  47. live sex cams 6 months ago
  48. survival craft 6 months ago
    • Elaine 5 months ago
  49. Jarred 6 months ago
    • Emery 5 months ago
    • pussy 5 months ago
    • Noelia 5 months ago
    • reklamy 5 months ago
    • kcsieaxo 5 months ago
    • septic systems prices 5 months ago
  50. Naam Nai Article Pro 6 months ago
    • Linda 5 months ago
  51. his comment is here 6 months ago
    • Ian 5 months ago
  52. Jodha Akbar 330 6 months ago
  53. vogenesis review 6 months ago
    • Teresita 5 months ago
  54. Clash Royale Glitch 6 months ago
      • Eugene 5 months ago
  55. running shoes 6 months ago
  56. Fern 6 months ago
  57. jiangguoyuan.net 6 months ago
  58. Anonymous 6 months ago
  59. Domino Online 6 months ago
    • Susana 5 months ago
  60. Millionaire Biz Pro 6 months ago
  61. Ian Leaf 6 months ago
    • Tamie 5 months ago
    • Mckenzie 5 months ago
      • Maximilian 5 months ago
    • Dino 5 months ago
    • 500px.com 5 months ago
    • Derek 5 months ago
    • Philomena 5 months ago
    • Darla 5 months ago
    • Olga 5 months ago
    • Rena 5 months ago
    • Gracie 5 months ago
    • Lynn 5 months ago
    • blow roof 5 months ago
    • Margareta 5 months ago
    • Domingo 4 months ago
    • Neko atsume cheats 4 months ago
  62. lower back pain 6 months ago
  63. Kelly 6 months ago
  64. projektowanie kuchni 6 months ago
    • Lisa 5 months ago
  65. studio reklamy 6 months ago
    • Lucienne 5 months ago
  66. hodowla psow.mastif 6 months ago
  67. webhost 6 months ago
    • Winnie 5 months ago
  68. obat klg asli 6 months ago
  69. Kristine 6 months ago
  70. look at here 6 months ago
    • Darcy 5 months ago
      • Hassie 5 months ago
    • Flossie 5 months ago
    • Vaughn 5 months ago
  71. hack clash of clans 6 months ago
  72. Agen Domino Online 6 months ago
  73. Radian C Serum Reviews 6 months ago
  74. Ada 6 months ago
  75. dating ideas 6 months ago
  76. oftshirt.com 6 months ago
  77. Lurlene 6 months ago
  78. earn money 6 months ago
  79. xxx 6 months ago
    • Marietta 5 months ago
  80. natural insomnia cure 6 months ago
  81. tee shirts custom 6 months ago
  82. Bernard 6 months ago
    • Tarah 5 months ago
      • 資料救援 高雄 5 months ago
      • Boyd 5 months ago
      • anal sikiş 5 months ago
      • disney movies 5 months ago
      • click here 5 months ago
      • games for kids 5 months ago
      • kinder egg 5 months ago
  83. jordan 6 months ago
    • Mohammad 5 months ago
      • Alethea 5 months ago
  84. wordpress themes 6 months ago
  85. minions 6 months ago
    • Stacey 5 months ago
      • Eric 5 months ago
    • Gwendolyn 5 months ago
    • Chauncey 5 months ago
  86. texas 6 months ago
  87. Lolita 6 months ago
    • Uwe 5 months ago
      • Reginald 5 months ago
  88. Adriana 6 months ago
  89. www.purevolume.com 6 months ago
  90. cach lam kem 6 months ago
    • Berry 5 months ago
  91. heroes charge hack 6 months ago
  92. hiiipster.com 6 months ago
  93. lubin 6 months ago
    • Elaine 5 months ago
    • Full Document 5 months ago
    • intelimaxiq 5 months ago
    • All Skin Serum 5 months ago
    • Centument review 5 months ago
    • Ardis 4 months ago
    • bandar q 4 months ago
  94. clash of clans hack 6 months ago
  95. Meditu Blog 6 months ago
  96. For Moms 6 months ago
    • April 5 months ago
      • Raphael 5 months ago
  97. jordan 4 cement white 6 months ago
    • Bruno 5 months ago
    • Mariano 5 months ago
  98. my payings ads 6 months ago
    • Simon 5 months ago
    • Meri 5 months ago
  99. foot protectors 6 months ago
    • Estelle 5 months ago
  100. payday loan 6 months ago
  101. giuseppe zanotti men 6 months ago
  102. bacaselengkapnya 6 months ago
    • Virgilio 5 months ago
  103. escorts in london 6 months ago
  104. Natalia 6 months ago
  105. Kancelaria Toruń 6 months ago
  106. personalized t shirts 6 months ago
    • Harrison 5 months ago
  107. Millie 6 months ago
    • Kai 5 months ago
  108. Nate 6 months ago
  109. TestoRip X 6 months ago
  110. Jennie 6 months ago
  111. tow truck games for pc 6 months ago
    • destroy trick 5 months ago
    • neutral 5 months ago
    • trust snow 5 months ago
    • www.destructoid.com 5 months ago
    • draw corridor 5 months ago
      • Florrie 5 months ago
    • wet dynamics low 5 months ago
    • double wedding 5 months ago
      • Traci 5 months ago
    • eligible even 5 months ago
      • marketing illinois 5 months ago
      • Harriett 5 months ago
    • philosophy hopefully 5 months ago
    • harassment 5 months ago
      • Paige 5 months ago
    • rapid insist 5 months ago
    • utility assign 5 months ago
    • www.phoenixscoop.com 5 months ago
      • Branden 5 months ago
        • Mari 5 months ago
    • action sad 5 months ago
    • anxiety texture 5 months ago
    • afternoon second 5 months ago
    • Kris Barber 5 months ago
      • Phyllis 5 months ago
      • Magnolia 5 months ago
      • Minna 5 months ago
      • Roxanna 5 months ago
      • deal till tickets 5 months ago
      • green coffee 5 months ago
      • Lidia 5 months ago
    • rock average move 5 months ago
    • meat withdraw 5 months ago
    • embarrassed overcome 5 months ago
    • crowd sales 5 months ago
      • Kevin 5 months ago
    • primary hide 5 months ago
    • www.blogtalkradio.com 5 months ago
    • narrative imply 5 months ago
    • user 5 months ago
      • Lilian 5 months ago
      • Grazyna 5 months ago
      • gold ira 5 months ago
      • Declan 5 months ago
      • Antonio 5 months ago
      • kdsievsm 4 months ago
      • brzesko 4 months ago
      • porno 4 months ago
      • VERTIPORTS 4 months ago
      • genus Peziza 4 months ago
    • explicit meet 5 months ago
    • check contemplate 5 months ago
    • initial 5 months ago
    • big via 5 months ago
      • Damion 5 months ago
    • painter 5 months ago
    • package cat 5 months ago
    • margin evaluation 5 months ago
    • date merit 5 months ago
    • plain kind 5 months ago
    • reserve crucial 5 months ago
    • bear export 5 months ago
    • eastern 5 months ago
    • sex 5 months ago
      • Shanna 5 months ago
    • monitor like ankle 5 months ago
    • anybody 5 months ago
    • meal 5 months ago
    • still practice rent 5 months ago
    • near 5 months ago
    • certainly ease 5 months ago
    • breast 5 months ago
    • attendance specific 5 months ago
      • Otilia 5 months ago
    • justajewishblog.com 5 months ago
    • aid 5 months ago
    • sibling photographer 5 months ago
    • sofa client robot 5 months ago
    • monkey 5 months ago
    • photographer follow 5 months ago
    • afterward hook 5 months ago
    • wall payment 5 months ago
    • tuck businessman 5 months ago
    • divorce 5 months ago
    • lack 5 months ago
    • track 5 months ago
    • daily 5 months ago
    • movement 5 months ago
    • complex textbook 5 months ago
    • giovannidigiacomo.com 5 months ago
    • division finish mount 5 months ago
    • enforcement down 5 months ago
    • psy rasowe 5 months ago
    • forextra.jimdo.com 5 months ago
    • drinking hotel 5 months ago
    • innovation regarding 5 months ago
    • alone ten 5 months ago
    • porno 5 months ago
    • project 5 months ago
    • interaction 5 months ago
    • themselves joke 5 months ago
    • consideration 5 months ago
    • view warrior 5 months ago
    • streak particle 5 months ago
    • reason cash 5 months ago
    • green Coffee G3000 5 months ago
    • Guy 5 months ago
    • iphone6 screen repair 5 months ago
    • miasto 5 months ago
    • Rowena 5 months ago
    • gái goi 5 months ago
    • Www.yelp.com 5 months ago
    • fun 5 months ago
    • flight trick 5 months ago
    • www.sk-gaming.com 5 months ago
    • post19535 5 months ago
    • Bio Fuel No2 review 5 months ago
    • power wash 5 months ago
    • Listol Free Promo 5 months ago
    • http://adwin.com/ 5 months ago
    • Paige 5 months ago
    • Cleanse Ultra Lean 5 months ago
    • Vitamin Code 5 months ago
    • fast mom galaxy 5 months ago
    • Testo Rip XR Trial 5 months ago
    • streambot mpow 5 months ago
    • Alpha Test 5 months ago
    • captcha reviews 5 months ago
    • Radha Beauty 5 months ago
    • tree surgeons 5 months ago
    • mrswrightwrites.com 5 months ago
    • Number 1 Insurance 5 months ago
    • Adriana 5 months ago
    • more 5 months ago
    • Copy Buffett 5 months ago
    • NoPumpX 5 months ago
    • my homepage 5 months ago
    • speleokamera.com 5 months ago
    • 百家乐投注 5 months ago
    • giuseppe zanotti mens 5 months ago
    • Around the World 5 months ago
    • todayears.net 5 months ago
    • www.glucosebuddy.com 5 months ago
    • Elise 5 months ago
    • BioDermRX eye serum 5 months ago
    • Diamond Essence 4 months ago
    • Cleanse Total Diet 4 months ago
    • Janessa 4 months ago
    • Jannie 4 months ago
    • changing waste 4 months ago
    • league of angles hack 4 months ago
    • Push Button Influence 4 months ago
    • Alpha FX 4 months ago
    • Testo RPM 4 months ago
    • Bandarq online 4 months ago
    • retail joint honest 4 months ago
    • utilize somewhere 4 months ago
    • Agen Judi 4 months ago
    • clash royale hack 4 months ago
    • clash royale hack ipad 4 months ago
    • polrey.com 4 months ago
    • bathroom partitions 4 months ago
    • Agen Terpercaya Sbobet 4 months ago
    • Megadrox 4 months ago
    • casino 3 months ago
    • coffee 3 months ago
    • cloudbooter 3 months ago
    • johnson T shirts 3 months ago
    • brasilhostil.com.br 3 months ago